วรากรณ์ สามโกเศศ

วรากรณ์-วีรกร ตรีเศศ



คอลัมน์ “อาหารสมอง” กรุงเทพธุรกิจ > โลกโรแมนติกใหม่ออนไลน์

วรากรณ์  สามโกเศศ
มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์
30 ตุลาคม 2561

          แต่ไหนแต่ไรมาคู่แต่งงานพบกันส่วนใหญ่จากการแนะนำของญาติ หรือเพื่อน หรือเพื่อนของเพื่อน(งานแต่งงานและงานวันเกิดคือโอกาสที่ทำให้พบกันมากกว่างานศพ) ผู้ใหญ่จับคู่ให้ นายหน้าจับ คู่ให้ (ถ้าเป็นครอบครัววัฒนธรรมจีนก็อาจผ่านสังคมโรงเจ หรือศาลเจ้า) เพื่อนร่วมงาน เพื่อนเรียนหนังสือทั้งระดับโรงเรียน และมหาวิทยาลัย) ร้านอาหาร หรือแม้แต่บาร์ แต่ปัจจุบันโลกกำลังเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ โดยเริ่มที่โลกตะวันตก ลามมาจีน และมีการแพร่หลายในบ้านเรา

          ในโลกตะวันตกหญิงชายพบกัน ชอบกัน และแต่งงานกัน นอกจากการแนะนำจากเพื่อนแล้ว ก็พบกันในกิจกรรมของโบสถ์ คลับเพื่อสังคม ร้านเหล้าหรือบาร์ ฯลฯ การลงโฆษณาหาคู่ในหนังสือพิมพ์ซึ่งมีมาตั้งแต่ ค.ศ. 1695 ในอังกฤษและแพร่กระจายไปทั่วโลกตลอดสามร้อยปีที่ผ่านมาก็มีส่วนร่วมในการแต่งงานไม่มากนัก

          เมื่อเกิดโลกอินเตอร์เน็ตขึ้น ระบบการจับคู่ก็พลิกผันทันที ในปี 1995 ก็เกิดเว็บไซต์ชื่อ match.com ขึ้นเพื่อให้บริการในแถบเบย์แอเรียของซานฟรานซิสโก online dating ก็เกิดขึ้นและได้รับความนิยมสูง (โดยเฉพาะในหมู่ผู้รักร่วมเพศชายซึ่งมีอยู่ในบริเวณนั้นเป็นที่เลื่องลือ)

          ปี 2010 การจับคู่กันเองไปได้รวดเร็วมากในกลุ่มที่เรียกในภาษาสมัยใหม่ว่า LGBT (Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender) กล่าวคืออินเตอร์เน็ตเป็นสถานที่นัดพบกันโดยมีประมาณการว่ามีส่วนร่วมกว่าร้อยละ 70 ของความสัมพันธ์ทั้งหมด

          ในปี 2013 ธุรกิจ start-up ชื่อ Tinder ใช้วิธีการใหม่ที่ได้รับความนิยมมาก กล่าวคือให้ ฝ่ายชายเลือกภาพหญิงในไลน์ที่สมัครเข้ามาทีละคนโดยกวาดรูปที่ไม่ต้องการออกไป ฝ่ายหญิงก็ทำเช่นเดียวกัน ชายหญิงคนใดที่เลือกภาพออกมาตรงกันก็เป็นคู่ที่แนะนำให้

          online dating เป็นวิธีการที่ทำให้หญิงชายแต่ละคนได้มีโอกาสเลือกคู่เดทอันอาจนำไปสู่การแต่งงานได้อย่างกว้างขวางมากขึ้น ตามรสนิยมที่ตนเองต้องการ เช่น ระดับการศึกษา ความเชื่อทางศาสนา อาชีพ อายุ หน้าตา ฐานะ นิสัยใจคอ ค่านิยม เรื่องที่สนใจ งานอดิเรก รสนิยมในการดำเนินชีวิต พื้นฐานครอบครัว ถิ่นที่อยู่อาศัย ฯลฯ และประการสำคัญเลือกได้อย่างเป็นอิสระเสรีโดยไม่มีฝ่ายใดต้องเกรงใจใคร ไม่มีใครเสียหน้า ฯลฯ ส่วนจะมีเรื่องปวดหัวตามมาหรือไม่นั้นเป็นเรื่องของแต่ละคนที่จะต้องจัดการเอง

          online dating มีข้อจำกัดในหลายสังคมและหลายวัฒนธรรม อันเป็นผลพวงจากค่านิยมในเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างหญิงชายก่อนแต่งงาน อย่างไรก็ดีความปรารถนาที่จะมีคู่มีน้ำหนักมากกว่าจนทำให้ธุรกิจจับคู่ออนไลน์ไปได้ดี ดังเช่นในประเทศจีน Tantan ซึ่งเป็นแอพพลิเคชั่นจับคู่ออนไลน์ที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของจีนมีผู้ใช้ 20 ล้านคน และทำให้แต่งงานกันไปแล้ว 10 ล้านคู่

          นิตยสาร The Economist ฉบับเมื่อเร็ว ๆ นี้ประมาณการว่าธุรกิจ online dating ทั้งโลกมีมูลค่าประมาณ 4,600 ล้านเหรียญ ในสหรัฐอเมริกาธุรกิจนี้เติบโตอย่างรวดเร็วมาก รายใหญ่ได้แก่ Bumble และ Match Group (เครือใหญ่ครอบคลุม Tinder ซึ่งเติบโตจาก match.com มีสมาชิก 3.8 ล้านคน และชื่อธุรกิจอื่น ๆ อีก 40 ราย) นั้นมีรายได้ 1,300 ล้านเหรียญในปี 2017 Facebook ก็กำลังจะเข้าร่วมธุรกิจนี้เช่นกัน

          online dating ของบางกลุ่มก็มีลักษณะเฉพาะของตน เช่น มุสลิม ยิว ผู้นิยม Trump (ถ้ามีกลุ่มไม่นิยมTrump ระบบคงล่มไม่เว้นวัน) กลุ่มมังสวิรัติ กลุ่มที่ฉลาดเป็นพิเศษ กลุ่มผู้ชอบจักรยาน กลุ่มหน้าตาแบบธรรมดา ฯลฯ

          คำถามที่สำคัญก็คือ dating online ทำให้เกิดการแต่งงานที่มีความสุขมากกว่าระบบเก่าหรือไม่ งานวิจัยในปี 2013 ของนักวิจัยจาก Harvard และ Chicago พบว่าการแต่งงานที่เริ่มจากการจับคู่ออนไลน์มีทางโน้มน้อยกว่าที่จะแตกหัก และมีระดับความพอใจสูงกว่าคู่แต่งงานที่มาจาก ระบบเก่า ผลงานวิจัยนี้สอดคล้องกับงานศึกษาของ Thomasและ Rosenfeld จาก Stanford ซึ่งพบว่า คู่แต่งงานจากการพบกันออนไลน์มีคุณภาพของความสัมพันธ์โดยทั่วไปสูงกว่าระบบเก่า และมีทางโน้มน้อยกว่าที่จะเลิกรากันหลังจากแต่งงานกันไปได้แล้วครบปี นอกจากนี้ยังพบว่าการก้าวเข้าสู่การแต่งงานหลังจากพบกันผ่านออนไลน์แล้วเป็นไปอย่างรวดเร็วกว่าระบบเก่าอีกด้วย

          ในสังคมไทยการที่ online dating จะนำไปสู่ความสัมพันธ์ที่ดีจนอาจถึงการแต่งงานนั้น ทั้งสองฝ่ายต้องเข้าใจตรงกันว่าการเข้าบริการนี้อย่างเสียเงินหรือไม่เสียเงินก็ตามทีนั้น มิได้มาจากการสิ้นหวังหาคู่ไม่ได้แล้ว หากแต่ต้องการการมีทางเลือกที่กว้างขวาง เพื่อพบคนที่มีลักษณะถูกใจ ซึ่งระบบเก่าไม่อาจทำให้ได้อย่างไม่ถูกตำหนิหรือนินทา เช่น ต้องการคนที่มีค่านิยมในชีวิตและมีรสนิยมตรงกันในเรื่องงานอดิเรก เช่น ชอบการตื่นเต้นผจญภัย (ชอบดำน้ำและจับค้างคาวในถ้ำ ปีนภูเขา ชอบเลี้ยงงูและกิ้งก่า) มีความเชื่อที่คล้ายกัน (ศรัทธาความดี ความงาม และความจริง) ฯลฯ

          สิ่งสำคัญที่ต้องระวังอย่างมากก็คือการต้มตุ๋นจากคนชั่วร้ายที่มีมันสมอง และเข้าใจจุดอ่อนทางจิตวิทยาของตัวเรา อย่าลืมว่าคนชั่วเกิดทุกวัน และทำร้ายเราได้เสมอ นอกจากนี้บุคคลจำนวนมากในโซเชียลมีเดียนั้นมิใช่มนุษย์จริง หากเป็น BOTS (ย่อมาจาก Robots, Automated Processes) หมายถึงบัญชีที่สร้างขึ้นในโลกโซเชียลที่ทำงานได้เสมือนเป็นมนุษย์ คืออ่านข้อความของเรา ตอบข้อความได้ในระดับหนึ่ง และมีกระบวนการบางอย่างที่ทำงานโดยอัตโนมัติ เช่น ให้ข้อมูล ตรวจสอบ วิเคราะห์ ฯลฯ โดยอาจมีวัตถุประสงค์ไปในทางไม่ซื่อตรงได้ เช่น สร้างไว้ขายเป็นจำนวนมากเพื่อกดไลด์ เพิ่มจำนวนผู้ติดตาม หรือเพื่อสร้างจำนวนกับดักมาก ๆ เพื่อเป็นตาข่ายกว้างให้ผู้คนเข้าไปติด

          ไม่ว่าโลกจะเปลี่ยนแปลงไปมากเพียงใดในวิธีการแสวงหาความสัมพันธ์ หรือเลือกคู่ แต่ สิ่งหนึ่งที่ยังต้องคงที่ไม่แปรเปลี่ยนไปตามยุคสมัยก็คือคุณลักษณะของคนที่เราปรารถนาจะเลือก
 

 

 

จำนวนการเยี่ยมชม 747414 ครั้ง